พระโพธิสัตว์เป็นมนุษย์ผู้มีเมตตา

พระโพธิสัตว์เป็นมนุษย์ผู้มีเมตตา

ในอดีตกาลอันไกลโพ้น ณ แคว้นมคธ อันเป็นแดนอุดมสมบูรณ์ ปกครองโดยพระเจ้ามหาปัทมะ อันทรงพระปรีชาสามารถและเปี่ยมด้วยทศพิธราชธรรม แคว้นมคธรุ่งเรือง เกษตรกรรมเจริญงอกงาม ประชาชนอยู่เย็นเป็นสุข แต่ทว่า แม้ในแผ่นดินอันสงบสุข ก็ยังมีมุมมืดที่ยากจะเข้าถึง ที่นั่นคือป่าใหญ่รกทึบแห่งหนึ่ง ซึ่งเต็มไปด้วยสัตว์ป่าดุร้าย และความหวาดกลัวของชาวบ้านที่อาศัยอยู่ใกล้เคียง

ในหมู่บ้านเล็กๆ แห่งหนึ่งที่ตั้งอยู่ริมชายป่า มีบุรุษผู้หนึ่งนามว่า ปิงคละ เขามีรูปกายสง่างาม ผิวพรรณผ่องใส ดวงตาเปี่ยมด้วยความเมตตา แต่ชีวิตของเขากลับเต็มไปด้วยความยากลำบาก เขาเป็นกำพร้า อาศัยอยู่ในกระท่อมหลังเล็กๆ ที่แทบจะไม่มีอะไรเลย สิ่งเดียวที่เขามี คือจิตใจที่เปี่ยมด้วยความดีงาม และความปรารถนาอันแรงกล้าที่จะช่วยเหลือผู้อื่น

วันหนึ่ง ขณะที่ปิงคละกำลังหาฟืนอยู่ในป่า เขาได้ยินเสียงร้องครวญครางโหยหวนดังมาจากพุ่มไม้หนาทึบ ด้วยความสงสัยและเป็นห่วง เขาจึงค่อยๆ ย่องเข้าไปดู เมื่อเข้าไปใกล้ เขาก็ต้องตกตะลึง เมื่อเห็นกวางหนุ่มตัวหนึ่ง กำลังนอนกองอยู่กับพื้น ขาหลังข้างหนึ่งมีเลือดไหลซึมออกมาอย่างน่าเวทนา บนหลังของมันมีลูกศรปักคาอยู่

ปิงคละรู้สึกสงสารกวางตัวนั้นอย่างจับใจ เขารีบวางฟืนที่หามาได้ลง แล้วเข้าไปคลุกเข่าข้างกวางอย่างแผ่วเบา “เจ้ากวางน้อย อย่ากลัวเลย ข้าจะช่วยเจ้า” เขากล่าวด้วยน้ำเสียงอ่อนโยน

กวางหนุ่มมองปิงคละด้วยดวงตาที่เต็มไปด้วยความเจ็บปวดและความหวาดระแวง แต่ก็ดูเหมือนจะรับรู้ถึงความหวังดีในแววตาของเขา ปิงคละค่อยๆ ใช้มืออันอ่อนโยนของเขา ลูบไล้บริเวณรอบแผล พยายามปลอบประโลม

“คงจะเจ็บมากสินะ” ปิงคละพึมพำ “แต่ไม่ต้องห่วง ข้าจะดึงลูกศรออกให้”

ด้วยความระมัดระวัง ปิงคละค่อยๆ ใช้มือทั้งสองข้างจับลูกศร แล้วออกแรงดึงอย่างนุ่มนวล กวางหนุ่มสะดุ้งเฮือกด้วยความเจ็บปวด แต่มันก็พยายามอย่างยิ่งที่จะอดทน

“อ๊า...” เสียงร้องครวญครางหลุดออกมาจากลำคอของกวาง

ในที่สุด ลูกศรก็หลุดออกมา พร้อมกับเลือดที่ไหลทะลักออกมามากขึ้น ปิงคละรีบใช้ใบไม้สดที่เขาเก็บมา มาอุดแผลไว้ “อดทนหน่อยนะ สหาย ข้าจะรักษาแผลให้เจ้า”

เขาใช้สมุนไพรที่หาได้ในป่า มาบดละเอียด แล้วผสมกับน้ำสะอาดที่เขาพกติดตัวมา ทำเป็นยา ทาลงบนบาดแผลของกวาง จากนั้นเขาก็ใช้ใบไม้ที่สะอาดมาห่อหุ้มแผลไว้อย่างแน่นหนา

หลังจากรักษาบาดแผลเบื้องต้นให้กวางแล้ว ปิงคละก็รู้สึกเหนื่อยอ่อน เขาได้แต่นั่งมองกวางหนุ่มด้วยความห่วงใย “เจ้าคงจะหิวมากสินะ”

เขาจึงลุกขึ้นไปหาผลไม้ป่าที่สุกพอดี แล้วนำมาป้อนให้กวางด้วยมืออย่างเบามือ กวางหนุ่มค่อยๆ กินผลไม้เหล่านั้น แม้จะยังอ่อนแรงอยู่

เมื่อตะวันเริ่มคล้อยต่ำ ปิงคละก็ตัดสินใจ เขาไม่สามารถทิ้งกวางน้อยไว้เพียงลำพังได้ในป่าที่อันตรายเช่นนี้ เขาค่อยๆ พยุงกวางหนุ่มขึ้น แล้วแบกมันกลับไปยังกระท่อมของเขา

การเดินทางกลับเต็มไปด้วยความยากลำบาก ป่ารกทึบเต็มไปด้วยหนามแหลมคม และก้อนหินที่ขรุขระ แต่ปิงคละก็ยังคงพยายามอย่างไม่ย่อท้อ

“อีกนิดเดียว สหาย เราใกล้จะถึงแล้ว” เขาให้กำลังใจตัวเองและกวาง

เมื่อถึงกระท่อม ปิงคละก็ค่อยๆ วางกวางลงบนฟูกนุ่มที่เขาเตรียมไว้ เขาดูแลกวางอย่างใกล้ชิด คอยเปลี่ยนยา รักษาแผล และป้อนอาหารให้

วันเวลาผ่านไป ปิงคละทุ่มเทแรงกายแรงใจในการดูแลกวางหนุ่มอย่างไม่รู้จักเหน็ดเหนื่อย ความผูกพันระหว่างเขากับกวางเริ่มก่อตัวขึ้น พวกมันกลายเป็นเพื่อนคู่คิด

“เจ้ากวางน้อย วันนี้รู้สึกดีขึ้นไหม” ปิงคละถามพลางป้อนน้ำให้

กวางหนุ่มกระดิกหูเบาๆ ราวกับจะตอบรับ

วันหนึ่ง ขณะที่ปิงคละกำลังเตรียมอาหารให้กวาง เขาก็ได้ยินเสียงฝีเท้าม้าดังมาจากนอกกระท่อม เมื่อมองออกไป เขาก็เห็นชายฉกรรจ์แต่งกายด้วยชุดนักรบ พร้อมด้วยลูกธนูและคันศร

ชายผู้นั้นคือ นายพรานป่า ซึ่งเป็นผู้ที่ยิงลูกศรใส่กวาง

นายพรานเดินตรงเข้ามาในกระท่อม ดวงตาของเขากวาดมองไปรอบๆ จนกระทั่งมาหยุดอยู่ที่กวางหนุ่มที่กำลังพักฟื้นอยู่

“นั่นไง! กวางของข้า! เจ้าเอามากจากไหน?” นายพรานตะคอกเสียงดัง

ปิงคละยืนขึ้นเผชิญหน้านายพรานอย่างกล้าหาญ “ข้าพบมันบาดเจ็บอยู่ในป่า ข้าได้ช่วยรักษาบาดแผลให้มัน”

นายพรานหัวเราะเยาะ “รักษา? เจ้ากำลังขโมยกวางของข้าต่างหาก!”

“ข้ามิได้ขโมย มันบาดเจ็บและอ่อนแอ ข้าไม่อาจทิ้งมันไว้ให้ตายในป่าได้” ปิงคละกล่าวด้วยน้ำเสียงหนักแน่น

“เรื่องของเจ้า! ข้าเป็นนายพราน ข้าตามหากวางตัวนี้มานานแล้ว มันเป็นกวางที่สวยงามที่สุดที่ข้าเคยเจอ! ข้าจะเอามันกลับไป!” นายพรานพยายามจะเข้ามาจับกวาง

แต่ปิงคละก็ก้าวเข้าไปขวางไว้ “ท่านจะเอามันไปไม่ได้ มันยังไม่หายดี หากถูกเคลื่อนย้ายในตอนนี้ มันอาจจะตายได้”

นายพรานโกรธจัด ชักดาบออกมา “เจ้าบังอาจขวางข้าหรือ! จงหลีกไป!”

กวางหนุ่มเห็นสถานการณ์ตึงเครียด ก็พยายามจะลุกขึ้นยืน แต่ก็ยังอ่อนแรง

ปิงคละไม่กลัว เขาเชื่อมั่นในความถูกต้อง “ท่านจะทำร้ายกวางที่กำลังจะตายอย่างนั้นหรือ? หากท่านมีเมตตา ท่านจะเข้าใจ”

นายพรานจ้องมองปิงคละอย่างพิจารณา เขาเห็นความเด็ดเดี่ยวและความเมตตาในแววตาของบุรุษผู้นี้

“เจ้ากำลังบอกว่าข้าไม่มีเมตตาอย่างนั้นหรือ?” นายพรานถาม

“หากท่านเป็นนักล่าที่เก่งกาจจริง ท่านสามารถล่าสัตว์ตัวอื่นได้อีกมากมาย เหตุใดต้องเอาชีวิตของสัตว์ที่อ่อนแอเช่นนี้ไป?” ปิงคละตอบ

นายพรานขมวดคิ้ว เขาไม่เคยเจอใครพูดกับเขาเช่นนี้มาก่อน ปกติแล้วใครๆ ก็จะหวาดกลัวเขา

“ข้าล่าสัตว์เพื่อยังชีพ” นายพรานกล่าว

“หากท่านต้องการเนื้อ ข้ามีข้าวสารและผักที่พอจะแบ่งปันให้ท่านได้” ปิงคละเสนอ

นายพรานอึ้งไป เขามองไปที่กวางที่ยังนอนอ่อนแรงอยู่ แล้วมองกลับมาที่ปิงคละ

“เจ้า...เจ้าจะให้ของกินแก่ข้า ทั้งๆ ที่เจ้ามีน้อย?” นายพรานถามด้วยความประหลาดใจ

“ข้ามีน้อย แต่ข้าก็ยินดีแบ่งปันให้กับผู้ที่ต้องการ” ปิงคละตอบด้วยรอยยิ้ม

นายพรานรู้สึกละอายใจอย่างบอกไม่ถูก เขาไม่เคยคิดว่าจะมีคนเช่นนี้อยู่

“ข้า...ข้าไม่เคยเจอคนเช่นเจ้ามาก่อน” นายพรานกล่าว

“ข้าเพียงแค่ทำในสิ่งที่ถูกต้อง” ปิงคละตอบ

นายพรานลดดาบลง เขาตัดสินใจ

“ข้า...ข้ายอมแพ้” นายพรานกล่าว “ข้าจะไม่เอากวางตัวนี้ไป เจ้าได้ช่วยชีวิตมันไว้”

ปิงคละยิ้มรับ

“ข้าขอโทษที่ทำให้เจ้าเดือดร้อน” นายพรานกล่าว

“ไม่เป็นไร” ปิงคละตอบ “ท่านจะพักที่นี่ก่อนไหม? ข้าจะเตรียมอาหารให้”

นายพรานตกลง ปิงคละได้แบ่งปันอาหารที่มีน้อยนิดให้แก่นายพรานอย่างเต็มใจ

นายพรานได้เห็นน้ำใจและความเอื้อเฟื้อของปิงคละ เขาประทับใจมาก

“หากวันใดเจ้าต้องการสิ่งใด บอกข้าได้เลย” นายพรานกล่าว

“ข้าขอเพียงให้ท่านเลิกทำร้ายสัตว์ป่า และมีเมตตาต่อผู้อื่น” ปิงคละกล่าว

นายพรานพยักหน้า “ข้าจะจำคำของเจ้าไว้”

หลังจากนั้น นายพรานก็ได้จากไป ปิงคละก็ยังคงดูแลกวางหนุ่มต่อไป จนกระทั่งมันหายดี

เมื่อกวางหนุ่มแข็งแรงดีแล้ว ปิงคละก็ได้ปล่อยมันกลับคืนสู่ป่า

“ไปเถอะสหาย เจ้าเป็นอิสระแล้ว” ปิงคละกล่าว

กวางหนุ่มหันกลับมามองปิงคละ ราวกับจะกล่าวคำอำลา แล้วก็วิ่งหายเข้าไปในป่า

แม้ปิงคละจะรู้สึกเสียดาย แต่เขาก็ดีใจที่กวางได้กลับคืนสู่บ้านของมัน

เรื่องราวของปิงคละและความเมตตาของเขา ได้แพร่กระจายออกไป ผู้คนต่างชื่นชมในความดีงามของเขา

ต่อมา ปิงคละก็ได้ช่วยเหลือสัตว์ป่าอีกหลายครั้ง และใช้ชีวิตอย่างมีเมตตาเสมอ

วันหนึ่ง ขณะที่ปิงคละกำลังเดินอยู่ในป่า เขาได้พบกับพระปัจเจกพุทธเจ้า พระองค์ทรงมีพระพักตร์ที่สงบเปี่ยมด้วยรัศมี

ปิงคละรีบเข้าไปกราบไหว้

“ท่านผู้มีบุญ โปรดรับเครื่องสักการะจากข้าพเจ้าด้วย” ปิงคละถวายผลไม้ที่เขาหามา

พระปัจเจกพุทธเจ้าทรงยิ้มรับ

“เจ้าคือปิงคละ ผู้มีจิตใจเปี่ยมด้วยเมตตา” พระปัจเจกพุทธเจ้าตรัส

ปิงคละรู้สึกปลื้มปิติอย่างยิ่ง

“ข้าพเจ้าเพียงแค่ทำในสิ่งที่ควรทำ” ปิงคละกล่าว

“ความเมตตาของเจ้า จะนำพาเจ้าไปสู่เส้นทางอันประเสริฐ” พระปัจเจกพุทธเจ้าตรัส

หลังจากนั้น ปิงคละก็ได้อุทิศชีวิตให้กับการบำเพ็ญทานบารมี และบารมีอื่นๆ อีกมากมาย

ในที่สุด เมื่อสิ้นอายุขัย ปิงคละก็ได้ไปอุบัติในสุคติภพ

คติธรรม

ความเมตตาคือแสงสว่างที่สามารถนำพาเราให้พ้นจากความมืดมิด และความทุกข์ยาก การช่วยเหลือผู้อื่นโดยไม่หวังสิ่งตอบแทน คือการบำเพ็ญบุญกุศลที่ยิ่งใหญ่

บารมีที่บำเพ็ญ

ทานบารมี, เมตตาบารมี, กรุณาบารมี, วิริยะบารมี